Greda najmanje, najkompaktnije i najljepše ljubuško selo

Prema evidenciji Grad Ljubuški ima 33 naselja od kojih svako ima svoje osobnosti. Među njima izdvaja se Greda pravi kraški relikt. S obližnjeg Vrlosinja najvećeg vrha Grada Ljubuškog kojeg dijeli s Kaščem naseljem ispod ove ljubuške gore, djeluje kao ostatak prošlosti. Ne tako davno, Greda je imala 115 stanovnika.

Jest da kuće više nisu kamene, međutim grupirane su u jednu cjelini tako da s visine izgleda da bi se cijelo naselje mogao prekriti jednim većim prekrivačem. U pravom smislu riječi Greda je ubavo seoce.

Za razliku od primjerice, Klobuka prostorno najvećeg ljubuškog naselja, koji je razbacan ispod istoimenog brda, iznad i ispod rijeke sa čak dvanaest zaselaka, Greda je kraški model nekadašnjih južnohercegovačkih sela. 

Na padini ispod Ljubeća kuće su jedna uz drugu, između njih i oko njih uski puteljci, okolo naselja su njive manje-više skromnih dimenzija, uglavnom neobrađene. Taj kolorit u novije vrijeme narušavaju jedino masline koje su se osvajajući Hercegovinu 'popele' i na Gredu koja je više od 500 metara iznad razine mora.

I još jedna zanimljivost, unatoč činjenici da Gredi pripada i dio najvećeg ljubuškog vrha spomenutog Vrlosinja, to je prostorno najmanje naselje čija je površina samo 3,35 kilometara četvornih. Greda je sedam puta manja od spomenutog Klobuka koji se raširio na 24,84 četvorna kilometra, pa je veći i od nekih država. Bez pretjerivanja zbog svoje idilične kompaktnosti koja oslikava tradicionalnu Hercegovinu, Greda može biti i adut za izletnički turizam. S nekih od kamenih visova gore Vrlosinj, lijepo bi se turističkim nomadima mogla objasniti arhitektura nekadašnjih sela jugozapadne Hercegovine.

Dušan Musa / Hercegovinausliciiriječi